Maandag 20-5 – uitdagingen; tijdslijn en koken

Het is Pinkstermaandag en al is iedereen hier gelovig, hier is dat geen officiële vrije dag en dus gaan Kesso, Kendi en ik gewoon aan het werk. Ik ben nog niet helemaal lekker, maar ook niet (te) ziek. De schoonmaker komt weer langs en blijkt ook onze was te kunnen doen. Daar hoopten we op, dus de vieze was laten we aan haar over. Nu moet je niet denken dat we te lui zijn de wasmachine aan te zetten, bestonden die hier maar! Wassen doe je met de hand en als je toegang tot kraanwater hebt met schoon water en anders in de rivier of gerust in een vieze sloot naast je dak….! Wij hopen van ganser harte dat onze schoonmaker de was met kraanwater reinigt!

Op het werk hou ik me bezig met een Gantt chart; een tijdslijn met activiteiten uitstippelen. Ik vind het vreselijk irritant om alle taken gedetailleerd uit te schrijven, maar zie al snel het nut ervan in. Die zeeeeeeën van tijd verdwijnen in een (te) krap schema. Precies tijdens het plannen wordt toevallig het eerste bezoek aan de scholen nog eens 2 weken opgeschoven en de 3^e stagiaire komt mogelijk toch niet, of wel, of niet. Hmmm.. zij zal mij graag willen helpen en dat lijkt qua tijd ook wel heel fijn, bovendien hebben we een huis voor 3 personen! Anyway, het schema is alweer in de war. En maar weer aanpassen dus. Het houdt je van de straat…

Kendi en ik hebben inmiddels een eigen kantoorruimte betrokken en ik verdiep me in de hoge prevalentie van tienerzwangerschappen met -serieus!- een mediane leeftijd van eerste zwangerschap op 19 jaar! Kinderbruiloften, zwangerschappen op 15jarige leeftijd of nog eerder, het is allemaal vrij gebruikelijk…. Ook blijkt het normaal te zijn dat een ‘fake Philip’ geld komt vragen, want ik word door dezelfde man op een vergelijkbare manier opnieuw benaderd om geld uit te lenen, nou ja weg te geven. Ik weet nou niet of hij mij niet herkende of het gewoon nogmaals probeerde, ik had zelf namelijk opnieuw twijfels. Het handige is dat Kesso Nederlands spreekt en zo krijg ik snel de bevestiging dat het dezelfde gast is. Achteraf is het een bekende voor Azungu’s (westerlingen), want dit trucje is niet zijn eerste keer & tja best succesvol dus…! Maar nu even niet…!

Als we ’s avonds koken komen er nieuwe verrassingen voorbij. Aubergine opbakken resulteert in een zwarte massa en ver voordat het aanbrandde! Iets met een reactie tussen product en pan…? google zegt niet dat het gevaarlijk is dus we eten het op, al ziet het er echt niet uit! Als we net onze lange tanden in het eten zetten, staat Lala voor de deur. Kendi heeft gisteren iets (een buidel geld..) verloren in haar auto en ze komt het terugbrengen. We hebben genoeg eten en bieden aan mee te eten, wat ze accepteert – maar beter niet had kunnen doen… De groenten waren óf niet gaar (bladgroenten met harde steel) óf zwart (aubergine) geworden óf smakeloos…

We leiden haar af van het eten en gaan los met vragen over de aanstaande bruiloft waar we voor uitgenodigd zijn. Wat trek je aan…? (Kendi loopt nu overigens in mijn kleding, want die heeft nog altijd geen bagage ontvangen…!), waar kan je wat kopen? hoe zit het met presentjes? Heel leuk; blijkbaar vindt er een ‘gelddans’ plaats waarbij je geld moet doneren; gooien of in mandjes…? We gaan het beleven! Fantastisch dat we welkom zijn op de bruiloft van collega Timothy…!! Maar het levert de komende week vooral stress op; wat kunnen we verwachten, moeten we de uitnodiging wel accepteren (is het gewenst of pure beleefdheid?) en de hamvraag die altijd opkomt bij een bruiloft; wat trek je aan???

Dinsdag 21 mei; waar zijn mijn schoenen?

We ontbijten met Futali, een typisch ontbijt hier en in de buurlanden en het idee van Kendi. Kendi eet glutenvrij en lactosevrij en dat betekent aan de ene kant flink aanpassen (voor haar vooral, maar ook voor mij) én aan de andere kant erg creatief zijn. Een boterham eten of yoghurt met muesli zit er dan natuurlijk niet in. De gister voorgekookte zoete aardappelen prakken we met wat sojamelk, pindameel en eten we met walnoten en jam. Dat het wel lekker zoet, maar droge meuk is, komt achteraf gezien omdat we het op eigen wijze hebben bereid. Volgende keer wél allemaal in 1x koken en warm tot pap prakken dus. Nou ja, volgende keer beter!

De schoonmaker heeft gisteren keurig de was gedaan, maar heeft wat mij betreft niet altijd de juiste keuze gemaakt. De gore theedoek in de keuken hangt er nog gewoon, maar mijn nieuwe schoenen van net 2,5 week oud heeft ze gewassen. Totaal overbodig, maar eerlijk is eerlijk, van het rode zand hier en de vele onverharde wegen zijn ze er zeker niet schoner op geworden (en dat gaat ook niet veranderen…!). Nu zit ik echter met zeiknatte gympen, dus ik plaats ze op de patio in het zonnetje en we gaan naar werk in de hoop dat ze vanavond droog zijn.

De dag verloopt als een gewone werkdag, behalve dat ik nu na 2 weken wel door mijn €100,- aan lokaal geld heen ben en naar de bank moet om te wisselen. De banken zijn van 8-15u open, dus tussendoor maar even met de motor-taxi heen en weer (2x €0,50 met zijn 2en). Wisselen klinkt simpeler dan het is en iedereen die weleens in Afrika (of Azië) is geweest kan het wellicht beamen; ze zijn hier dol op stempels. Bij de eerste bank niet zo dol dat ze me accepteerden zonder bankrekening, maar bij poging twee kon ik 3x naar een balie en bemoeiden 4 personen zich ermee, kreeg ik 10 stempels én handtekeningen en uiteindelijk tegen een veel minder goede koers mijn €100,- gewisseld in kwacha. Een relatief klein bedrag met heel handtekeningen. Wat is dat toch, zorgvuldigheid? Nou ja dat laatste valt tegen, want bij de zoveelste keer dat ze mijn paspoort wilden voor een kopie, vergaten ze die terug te geven. Niet getreurd, je staat zolang op het geld te wachten dat er genoeg tijd is dat iemand zich dat bedenkt (en ik was het niet 😉).

Nog even werken tot de zon ondergaat en je genoodzaakt bent naar huis te spurten. Dat het hier om 17.30u elke dag, het hele jaar door al donker is, is wel echt één van de belangrijkste minpunten trouwens! Laat me liever 2x per jaar elektrocuteren in ruil voor minimaal een maand lange warme avonden dan dit…

Thuis is de bewaker er al wel, onze tuinman/conciërge Philip niet. En… mijn schoenen ook niet! Achtergelaten op de patio in de zon, hoog genoeg ter bescherming tegen honden en ongedierte, redelijk uit het zicht, zijn ze nu nergens meer te vinden. Waar ik ook kijk; binnen (was afgesloten), buiten, rondom het huis of in het schuurtje van Philip… niets. De bewaker weet ook van niets voor zover hij mijn vraag heeft begrepen. Als een uur later zowel de schoenen als Philip er nog steeds niet zijn, maak ik me zorgen. Gestolen? Dan iemand van buiten? Maar er is altijd iemand thuis; Philip is er overdag, de bewaker waakt (slaapt) er in de nacht…! Heeft een van hun ermee te maken? Hopelijk heeft Philip de schoenen opgeborgen, maar i.i.g. niet op een plek die ik zeer logisch acht en ik zie ze dus ook niet in zijn ‘woning’. Ongerust app ik de huisbaas Peter wat en hoe en of hij met Philip kan praten omdat ik hem niet kan vinden en mogelijk qua Engels ook te ingewikkeld zou kunnen worden. Peter heeft alle vertrouwen dat er niets aan de hand is en de schoenen terug komen, al kan hij Philip ook niet bereiken. De tijd verstrijkt en geen schoenen, geen Philip. Het is voorbij 20u als ik stemmen hoor en ik Philip zie. Hij begint hard te lachen en loopt naar zijn woning en tovert de schoenen tevoorschijn. Waarschijnlijk net zulke lieve en goede bedoelingen als de schoonmaker, maar het geeft mij toch wel stress. Ja het zijn maar schoenen en het is maar (beperkt) geld. Echter het waren juist die schoenen die ik speciaal heb gekocht omdat ze netjes genoeg zijn voor werk en fantastisch lopen, waardoor ik er lange wandelingen mee kan maken, sterker nog, maak! Even nieuwe (niet plastic) aanschaffen, dat zit er echt niet in.  

En jahaaaa. Alles in perspectief. Kendi wacht nog altijd op haar bagage… bijna een week voorbij en ze loopt om en om in haar setje kleding of in die van mij, draagt haar daglenzen veel te lang en zit om alles verlegen. Die schoenen…. Die zouden haar een worst zijn!

Woensdag 22 mei; de grote dag.

Vandaag is de grote dag, de bagage van Kendi is dinsdag in Lilongwe aangekomen en komt als het goed is vandaag met een bezorgservice aan in Zomba. Wat een luxe staat Kendi (en mij) te wachten…. Een paar anti-aanbakpannen, een blender, adapter, kleding, toiletartikelen… zoveel wat je dan niet hebt als je met je handbagage in een kaal huis aankomt! Zelf zit ik ook met smart te wachten op mijn micro-HDMI kabel die ik was vergeten en via Kendi alsnog hier hoop te krijgen, want er moeten foto’s van de camera gedeeld kunnen worden!

Ik hou me eerst nog even bezig met mijn schoenen. Die zijn ondanks een dag buiten nog altijd niet droog en dus waag ik het er nogmaals op. Het is immers goed gegaan.

Aan het einde van de werkdag is de bagage aangekomen en staan de schoenen gewoon in de patio (niemand durft ze nog aan te raken). Droog zijn mijn gympen na 2(!) dagen buiten drogen echter niet! Kan je nagaan als ik ze binnen zou hebben gehouden… weinig ventilatie, geen zon echter wel die hoge luchtvochtigheid…! Maar wat er inmiddels wel is, is met de smart opgewachte kabel, die echter NIET past. Super goed opgelet -dacht ik-, maar een mini-HDMI is niet hetzelfde als micro HDMI, zo blijkt… shit!

Donderdag 23 mei – shoppen!

De bruiloft komt eraan.. de bruiloft! We moeten shoppen. Dit keer heeft Kendi geld nodig bij de bank (we dragen niet dagelijks onze paspoort bij ons) en ik wil nu weleens de foto’s van de camera hebben! En dus moeten we weer overdag er tussen uit om de stad in te gaan. Dus hop achterop de motor en ieder zijn eigen zoektocht in de stad. Na een (niet werkend) verbindingsstukje te vinden voor de HDMI-kabel en de bank komen we aan bij DAPP. Bij DAPP komt elke 2 weken een lading kleding binnen die wij Westerlingen massaal weggooien en hier zijn waarde weer heeft. Nou ja waarde… als we er zijn is het happy hour en niet 1.000 kwacha maar zelfs 800 kwacha per stuk en koop je voor €0,40 je 2^e hands Westerse kledingstuk. We gaan losssss en kopen ieder 6 stuks kleding, met ook wat voor Kesso die ze de dag erna gelijk zal dragen. Wat wij hebben gevonden blijkt wel okay’isch te zijn, maar voor de bruiloft niet chique genoeg. Tja het is donderdag en heel druk, maar op maandagen komen de ladingen binnen en heb je de grootste kans op succes!

Op het werk is er weinig boeiends te vertellen. Wat me inmiddels wel enorm boeit is het wcpapier. Aan het eind van de week is het op, en dan is het er gewoon niet…. Tot het er wel weer is, een paar dagen later. Hmmm…

Vrijdag 24 en zaterdag 25 mei – Tijdsdruk neemt toe; de bruiloft komt eraan.

Vannacht werd ik wakker van gestommel op het dak, angstaanjagend hard… Ik weet dat Kesso geregeld wordt gewekt door apen op het dak… is het zover?! Jaaaa, de honden verraden het al, er zit een baviaan in onze tuin! Wat cool!!! Huh, op de foto blijken het er zelfs twee! Jipppiieee. We zitten echt in Afrika!

We leven naar de bruiloft toe, zowel de kledingkeuze als hoe, wat, waar, is een ding. Uiteindelijk blijkt het dat we met onze collegae mee kunnen rijden en niet zelf een auto hoeven te huren. Als Kesso vroeger weggaat om een jurk uit te zoeken in de jurkenwinkel, krijgen we meldingen dat we snel moeten komen en zo staan we in de middag allemaal de ene na de andere jurk te passen. Tweedehands dat wel en dus is het hopen dat die ene mooie jurk de juiste maat heeft. Kesso slaagt en wij twijfelen beide nog als de zon zakt en het tijd is op de motor te springen om terug te vliegen. Maar eerst kijken of de motor licht heeft aan zowel voor als achterkant. En niet alleen vragen, op het antwoord vertrouwen, maar ook zélf beoordelen. Oh en blijkbaar moet je ook de remmen checken, want die werken ook niet altijd…

Zaterdag gaan we weer op pad, nu met Lala – onze fashionlady die bij ons in de straat woont. Zij laat haar kleding vaak maken maar weet ook waar we moeten shoppen. We leren een 2^e DAPP kennen met veel meer keuzes en ik vind er een jurk, en nog wat kledingstukken en zelfs nette schoenen! (die gympen zijn níet bruiloft-proof). Het is er een stuk duurder met €1,50 per stuk (oeeehoeee), maar voor minder dan €5,- heb ik een set kleding! Maar we twijfelen toch nog of het bruiloft-proof is en gaan terug naar de jurkenwinkel. De jurk die me iets te groot was, kon ook prima naar de kleermaker en dus neem ik voor €12,50 een mooie jurk mee en laat die voor €1,50 op maat maken! Nou ja op maat… hij mag wel weer ietsje ruimer!! We kopen ook vlees in de supermarkt wat er goed uitziet en gekoeld is om thuis te bereiden, dat wordt voor het eerst! In de supermarkt kunnen we tevens een warme maaltijd krijgen om mee te nemen of buiten op te eten. Maar dan heeft Lala haast, want het heeft allemaal veel tijd gekost… Ze heeft zelf vandaag een bruiloft en gaat ervandoor. Of wij even haar auto naar ons huis willen rijden… eh okay…! Het is even wennen met links rijden, maar het is een automaat dus qua schakelen hoef ik eh… niet te schakelen. Wel zet ik bij elke afslag de ruitenwisser eerst aan, maar ook dat went. Wiiiii dat is leuk, hier auto rijden!

Zondag 26 mei: de bruiloft

Het is zover, vandaag gaan we een Malawische bruiloft meemaken. Altijd gaaf om dit soort speciale gelegenheden te ervaren, want er zijn vaak cultuurverschillen. De verwachtingen zijn hoog gespannen en dat begint al bij het verzamelen op kantoor. Om 10.30u was de afspraak te vertrekken en vanaf dat moment druppelen de collegae binnen. Iedereen in de mooiste outfits al is er vaker een zwarte jurk of pak dan we in het dagelijkse leven gewend zijn met alle prachtige felle kleuren waar ik altijd zo blij van word.

We vertrekken in een busje en een 4×4 en ik zit achterin tussen een paar collegae, waaronder M. (vanwege haar privacy hou ik het bij M.). Eén van de collegae die we bij het jurken passen ook al meerdere keren waren tegen gekomen. Het is allemaal erg rustig in de bus en er wordt weinig gepraat. Behalve Kesso en Kendi die verder voorin zitten, die hebben de grootste lol. Ik ga maar eens het gesprek aan met M., maar ik vind het lastig haar te verstaan, een combi van zachte stem, het accent en mijn kennis Engels. Iets waar ik helaas toch vaak tegenaan loop.

Wat ik heb gelezen wordt bevestigd zonder dat ik ernaar vraag; vrouwen zijn hier -ondanks dat ze zich trots gedragen- minderwaardig en ook mishandeling is een veelvoorkomend probleem. Mijn collega is ook mishandeld geweest en om die reden gescheiden, maar heeft wel 2 kinderen. Ze vertelt uit zichzelf over haar overweging een abortus te laten plegen, gezien ze zwanger was van haar gewelddadige echtgenoot én al in scheiding lag.. . Echter abortus is hier illegaal en de alternatieve route heeft alle risico’s die je kan bedenken in een land waar overal te kort aan is….En dus is ze nu alleenstaande moeder van 2 kinderen. Ze zou graag weer verder willen studeren, want als oudste thuis moest zij vooral het huishouden runnen en voor de jongere broertjes en zusjes zorgen toen moeder overleed. Nu zou ze weer een kans hebben maar dat is duur… Een cirkel waar veel vrouwen in terecht komen.

Als we na 1,5-2u aankomen in Blantyre wordt de rit beëindigd met een gebed. Net als een vergadering of wat dan ook altijd met een gebed wordt afgesloten. Bij binnenkomst zijn we ruim op tijd met het idee nog ergens iets te eten. Het is en blijft onduidelijk of er bij de bruiloft eten is. Maar naar horen zeggen is er eten voor de eerste 100 personen… en we zijn vroeg! 😊. Hoe dat dan gaat werken als je nummer 101 bent blijft onduidelijk. Kesso, Kendi en ik gaan eerst even een bakkie doen, want echte koffie is hier niet overal verkrijgbaar. Ik ga voor Malawian koffie dat ook gember bevat en met een flinke scheut honing komt. Heerlijk zoet dus. Als het de hoogste tijd is de zaal in te gaan waren we helaas te laat voor het ontvangstdrankje; een oranje sapje. Collega Timothy is van de Christelijke geloofsgemeenschap de Zevendedagadventisten en zij drinken geen alcohol en… ook geen dranken met cafeïne. Dat laatste lees ik nu pas, dus we deden er verstandig aan de koffie vooraf te drinken. Het lijkt erop dat er sowieso weinig tot niet wordt gedronken, want in tegenstelling wat we in NL gewend zijn, wordt er geen drank uitgeschonken, ook niet alcoholvrij! Na een tijdje mogen we wel naar het buffet, waar het lekkerste eten te proeven was wat ik tot heden hier heb gehad. Dat ik een flesje cola erbij heb genomen was misschien niet de vriendelijkste keuze gezien de cafeïne onthouding hier. De toetjes zagen er heerlijk uit, maar waar die waren gebleven? We hoorden waarschijnlijk toch niet bij de eerste 100.

Maar goed we zijn hier voor de bruiloft en wat gebeurt er dan….? Nou ja, dat vroegen we ook steeds af. Er waren wat speeches maar -ondanks Engels- konden we die achter in de zaal niet heel goed verstaan. En er werd gedanst; Timothy en Zaineb kwamen vrolijk dansend binnen met wat bruidsmeisjes. Daarna volgden speeches én waar het met name om ging; de moneydance. Per tafel of eigenlijk per item (familie, collegae etc) werd je opgeroepen om te komen dansen en geld in de grote rieten mand te gooien. Eigenlijk is dit een van de belangrijkste onderdelen van de bruiloft. Omdat het gaat om zo’n 10.000 kwacha (€5,-) pp, en je met veel briefjes aan wil komen zetten neem je niet de grootste flappen van 5.000 (ja klopt; het grootste briefje is €2,50!), maar wil je een stapel bankbiljetten bij je hebben. Dat hebben we ook wel opgespaard afgelopen week, maar niet genoeg en dus kan je ter plekke wisselen. Een collega neemt ons aan de hand mee voor de wisseltafel. Oeps, precies tijdens een gebed lopen we de zaal door… Bij de wisseltafel aangekomen is er geen wisselgeld meer. Ondanks dat we vooraan staan druipen we na een half uurtje onverrichterzaken terug naar de tafel. Je moet namelijk wachten tot de volgende moneydance is geweest, dán zijn er weer biljetten én kan je dus -na de telling- wisselen. Organisatorisch kan je dit niet voorstellen maar wat mij betreft de interessantste verassing van de dag! Toen we aan de beurt waren hadden we dus maar matig hoeveelheid kleine briefjes, was het even op de muziek een paar minuten 20 tot 2.000tjes in de mand gooien en … klaar!

(zie links de geld mand en midden Timothy & Zaineb)

En toen dropen mijn collegae allemaal af. Dat was het. Huh? Nou ja wij uitgedost in onze mooie kleding maar even fotoshooten op het dak wat leuker klinkt dan eruit zag. We hadden ons ook door een van de vele fotografen kunnen laten fotograferen, want die willen dolgraag de foto’s aan je verkopen…

Als we vanaf het dak onze collegae de bus in zien stappen vliegen we naar beneden en worden ontvoerd in de 4×4. De drankauto. Een stille collega had het de hele middag al erg goed naar zijn zin en was de grappenmaker van de dag. “Gin was his middle name”. De beker gaat rond tot we bij de slijterij aankomen en we allemaal moeten lappen om voor 10.000 kwacha een nieuwe fles gin met fris te halen. De terugweg was echt een feestje. De 4×4 is een busje waarin je achterin op de banken zit als in een huifkar en opeens leren we onze collegae kennen, muziek wordt gedraaid en er wordt gelachen. Waar is het feestje? Nou daar is het feestje…! De bruiloft was een belevenis maar ik geloof dat we er in NL toch echt meer een feestje van maken!

Maar het was weer een week vol ervaringen, die heb ik maar weer mooi in de pocket…! Op naar de 4e week….!