(en nieuwe apen, ja ik vind ze nou eenmaal heel cool!)

Maandag 10 t/m zondag 16 juni 2024

Het is een rare start van de week. Mijn huisgenoten -die al langer vriendinnen zijn-  zijn terug van hun weekend naar Lake Malawi en zijn zich van geen kwaad bewust dat ik niet van hun actie gediend was. Zacht uitgedrukt. Ik zit vol woede na alles wat ik heb gedaan om een huis voor ons allen te regelen, kleding en spullen uit te lenen in de tijd dat een koffer weg was, van (gevraagde) adviezen en antwoorden voorzien, weg wijs maken en noem het maar op. Wou ik daar wat voor terug? Ik deed het denk ik niet helemaal onvoorwaardelijk, ik wens er namelijk respect en dezelfde houding voor terug. Ik vind dat niet teveel gevraagd en tot de woensdag liep alles vlekkeloos met een goede sfeer. Al is als drietal wat lastiger samen leven en als 2 mensen geen gluten eten en 1 niet kan ruiken en dus graag warm eten warm eet, is het allemaal wat aanpassen. Ook qua schoon gebruik van spullen (contactbesmetting) in de keuken. Drie verschillende personen en persoonlijkheden en zelfs leeftijdsverschillen (zo blijkt, duurde even voor ik het doorhad 🙂 en dan 24/7 samen leven is ook wel even wennen. We hebben wel ieder onze eigen slaapkamer én zelfs eigen badkamer en wc. (En dat laatste is met het aantal keren dat iemand ziek is toch géén overbodige luxe te noemen). Maar goed je moet allemaal wat slikken en regels maken, want we hebben niet alleen allemaal ander persoonlijkheden, zelfs onze culturele achtergrond is anders. Het gebruik van theedoek, vaatdoek, handdoek (en niet door elkaar) is blijkbaar niet zo gewoon in Amerika om maar iets te noemen. Maar dan maak je er afspraken over en dan is dat ook wel prima. Wat me vooral stoorde is de mededeling op woensdagavond (toen ik verzwakt even iets probeerde te eten) dat ze sterk overwogen om met Kesso+partner mee te rijden (afh. van hun goedkeuring) en dan niet naar Liwonde te gaan (en dat wknd met mij wel voor me te zullen bewaren). Dat omdat ik ziek was en zij op die manier gratis konden mee taxiën. Het klinkt dan aardig dat ze dat weekend National Park voor me bewaarden, maar dat heb ik niet gevraagd. Sterker nog, omdat een van de meiden vorige week was aangekomen hadden we het weekend juist voor haar bewaard (ja ongevraagd, maar dus zodat ze kon besluiten wél mee te kunnen).

Nou ja het is duidelijk. Er is veel boosheid van mijn kant en ondanks er over te praten komen we niet verder, ik kan dit niet zomaar achter me laten. De discussie is ook dat ze me het in ieder geval hebben medegedeeld en ik iets zou hebben gezegd “whatever”. Het feit dat je dit mede deelt “wij gaan met z’n 2en ergens anders heen, ook al hebben we met elkaar af gesproken dat we naar Liwonde NP gaan” is voor mij onacceptabel. En het kost me dus de grootste moeite het los te laten.

Ondertussen spelen er ook echt grote problemen, want het militaire vliegtuig met de vicepremier Chilima is verdwenen. Diverse roddels gaan rond, maar op dinsdag bleek na 24u zoeken het vliegtuig -totaal gecrasht-  te zijn gevonden. De vicepremier en 9 anderen zijn daarbij omgekomen. En het land gaat 21 dagen in rouw. Later wordt maandag 17 juni tevens als dag van nationale rouw benoemd, waarop er niet zal worden gewerkt en er ruimte is naar de begrafenis te gaan.

Geen idee wat dat precies betekent voor het land, maar veel mensen prezen Chilima. Hoe dan ook behoorlijk tragisch en een vliegtuigongeluk is ook hier zeer ongewoon. Het vliegtuig moest keren en mocht niet landen vanwege het weer en verdween toen plots van de radar. Extra tragisch is dat ze juist onderweg waren naar een begrafenis van een andere politicus.

Op de markt zag ik opeens allemaal mensen op een kluitje staan waarbij ik ook nieuwsgierig werd wat er te zien viel. En wat bleek, het was een smartphone. En er zijn niet zoveel mensen met een smartphone én internet, dus ze stonden allemaal het nieuws en de beelden te volgen van het vreselijke incident.

De week gaat gestaag en op het werk ben ik vaak alleen. Beide dames zijn niet fit terug gekomen van hun weekendtrip en zijn of ziek thuis of werken thuis, geen idee. Zelf zoek ik naar bezigheden en anderen om mijn vrije tijd op een leuke manier door te brengen. Woensdag besloot ik maar eens af te spreken met diegene die een auto verhuurt zonder dat het op de officiële manier hoeft (zelfde prijs, minder regels (zoals het mogelijk verbieden off-road te rijden, iets wat hier bijna niet te voorkomen is) en naar verwachting minder roadblocks (een huurauto heeft een ander nummerbord). We spreken af nabij het ziekenhuis en voor hem ben ik als azungu vast makkelijk te vinden, maar ik heb de grootste moeite, zeker omdat ik niet 100% zeker weet dat ik op de juiste plek sta. Maar dat sta ik wel en na wat onzekere blikken over en weer blijkt er een match te zijn. Twee mannen; de verhuurder en de ander voorgesteld als zijn broer, (wat hier niet perse betekent ‘biologische broer’). Ze laten een kleine auto zien, waarvan ik me afvraag of die wel een berg op kan. Ik doe maar gewoon enthousiast en zie in ieder geval dat de auto nog een paar jaar mee lijkt te kunnen gaan, wat je niet vaak kan zeggen hier. We zijn voor de kennismaking (hij wil wel eerst weten aan wie hij de auto uitleent) en ik ga maar eens de auto van binnen en buiten bekijken en vragen stellen. Er zijn inderdaad de verplichte reservewiel, krik, gevarendriehoek en brandblusapparaat, al lijkt die laatste te oud en roestig dat het de vraag is of die werkt. Het is een automaat en ik zie de handrem erop staan, maar niet waar die is. Dit blijkt een knopje, geen hendel, oh okay… Ik mag er even in rijden en maak een ommetje van 20m. tja waar ga je heen…? We gaan akkoord dat ik de auto voor 30.000 kwacha per dag kan huren zoals reeds besproken en ik dat per 24u i.p.v. per ‘ dag’ , top! Dan wil de broer wel even meerijden om te weten waar ik woon. Ik ben wat gereserveerd, maar als blijkt dat de auto voor wordt gereden op het moment dát ik wil huren, lijkt het me heel praktisch. We rijden via mijn huis terug en omdat de beste man niet ver weg woont rij ik hem met zijn auto naar naar zijn huis. Hij vond het alleen maar leuk om te laten zien waar hij woont en stelt gelijk zijn dochter en vrouw voor, wandelt nog even mee naar de handigste weg terug en ik kan huiswaarts. Nu had ik ook gewoon thuis of toch bij het ziekenhuis uit kunnen stappen, maar het was toch wel erg leuk en grappig om spontaan wat rond te rijden, iemand aan je zijde te hebben die kan vertellen hoe hard je mag, iets vertelt over Zomba etc. En vervolgens liep ik een mooie wandeling naar huis om net op tijd thuis te komen als het laatste licht verdwijnt.

Ik had eigenlijk plannen om om 17u te gaan aerobicen, want via de wandelwhatssap hoor ik over een sportclub in de buurt die 3x per week van 5-6u aerobics wordt gegeven. Ik kwam er echter nét op tijd achter dat het een totaal verkeerde aanname was dat dit om 17u ’s avonds zou zijn, ze sporten hier om 5u in de ochtend!

Deze week is er op werk geen wc-papier, dat kan dus gewoon. Iemand(en) regelt wel steeds een alternatief, maar er wordt geen wcpapier geregeld. Wat is dat toch? Verder is het opeens koud deze week; een graad of 20-22’C en vaker bewolkt, tijd voor een trui! De meeste mensen lopen nu in dikke truien, jassen en dekens om zich heen geslagen. Tja het is ook wel winter, maar vorige week en volgende week is het zeker weer 5’C warmer.

Ik snap nu ook waarom mijn patiënten – zeker met een niet-Nederlandse achtergrond – geregeld zeggen de rijst of bonen te wassen, wat in NL in principe echt niet hoeft. Hier weet je zeker dat je dat wilt doen! Niet alleen zit er van alles aan andere dingen als gras of steentjes etc in het eten, ook zitten mensen er met hun handen aan om te ruiken en gooien het net zo vaak weer terug.. hmm.

Over eten gesproken, we eten nog een keertje samen in ons huis, maar dat was een uitzondering, want het is opeens geen vanzelfsprekendheid dat we samen eten. Dat klinkt ook logisch als er onenigheid is of een ongezellige sfeer. Maar ook de hele communicatie eromheen is verdwenen. Dus als ik vraag óf we wel/niet samen eten en óf ik wel/niet iets van de markt moet meenemen, krijg ik geen reactie. Terwijl je hier niet perse veel eten op voorraad hebt en na 17u30 de deur niet meer uitgaat. Nou dan neemt mijn boosheid eerder toe dan af!

Van mijn visa-procedure word ik ook niet perse blijer. Een week na de aanvraag heb ik nog steeds geen goedgekeurd visum. Omdat de telefoonnummers niet werken (of ik niet snap hoe) en op mail standaard geen reactie komt, krijg ik via een andere NLer een Whatsapp nummer van een immigratie-officier. En dat werkt! Nee, daarmee is mijn visum nog niet goedgekeurd, maar weet ik wel wat de status ervan is. Bizar dat je op die manier wel verder komt… Ik durfde ook niet te vaak de directeur van TRUE te contacten met de vraag of hij al bericht had, want -erg stom- híj krijgt het bericht en niet ik.

Bij TRUE zijn ze overigens op sommige gebieden mega modern; deze week kom ik het gebouw in en uit met mijn vingerafdruk! Ik liep juist nog het ziekenhuis in voor een sleutel omdat ik weer een van de eersten was, en ik wist nu waar ik moest zijn, maar de sleutel halen was sinds deze week van de baan en vervangen door een vingerafdruk, super handig dit!

De week vliegt voorbij. Het is alweer vrijdag als de wekker om 4u15 gaat. Om 4u45 vlieg ik de deur uit in het pikkedonker. Mijn hoofdlamp is noodzakelijk want er kan ook zomaar een (enorm) gat in het wegdek zijn. Ik zie 4 mannen wachtend voor een hek, het zijn mijn nieuwe aerobic maatjes. Wel wat te gespierd naar mijn zin, want als dat de voorbode is…? We beginnen om 5u gelijk actief, langzaam maar zeker druppelen meer mannen binnen. Tot mijn geruststelling ook een dame. Ah álle dames zijn te laat, van 5 breiden we uit naar 16 personen; het kleine zaaltje goed gevuld, en met 1/3 vrouwen. Ik ben niet meer de enige vrouw, wel de enige azungu en dat valt natuurlijk op, zeker als ik wit start, halverwege rood ben en aan het eind bijna paars aangelopen. Ik ben dus eigenlijk meer een kleurling dan zwarte mensen…!  Een van de mannen die me getipt heeft, Tawachi, komt zich gelukkig even voorstellen, want ik had hem zo niet herkent met 15 nieuwe gezichten.

De les is zeker niet op niveau bejaardengym, wat me vorige keer anders best goed beviel. Het is aanpoten, veel steps, rennen en springen en alles op hoog tempo, nee het moet op nog hoger tempo… help! Ik heb al pijntjes tijdens de les… als dat maar goed komt. Aan het eind mocht ik me nog even voorstellen en werd aangegeven wie ook in Kalibuka woont, handig en leuk! Tawachi en ik lopen samen huiswaarts en kunnen het gelijk over de wandeling morgen hebben, want ik heb hem benaderd voor zijn wandelgroep, daar ligt mijn interesse immers net wat meer! (of past mijn conditie beter…?;) We spreken om 5u30 af om naar het startpunt te wandelen waar we om 6u met elkaar op pad gaan.

Maar dan is het 7u30 en heb ik al gesport, een uitgebreide douche genomen en ontbeten! Ik besluit in de tuin te gaan werken en dat is heerlijk. Ik ben net 2u lekker aan het werk als mijn laptop zich uitschakelt en met geen mogelijkheid aan wil. In -nog lichte- paniek zoek ik naar de aankoopdatum, probeer de pc om diverse manieren aan te krijgen, maar het lukt niet. Het is vrijdag dus Auke is vrij en beschikbaar voor zowel digitale als psychische ondersteuning. Samen komen we verder en hij werkt wel, maar blijft nog een tijdje moeizaam functioneren. Maar offline kan ik redelijk goed werken. Nou ja ik word hier en daar ook afgeleid door vogel(geluiden) met onder andere de shallow turaco, een indrukwekkend mooie vogel met knalrode vleugels. Ook komen de apen langs me heen en een velvet aap komt boven me in een boom een vrucht eten en mij ondertussen in de gaten houden.

Ik sluit op tijd af en wandel de 5km naar Kesso’s huis waar we met 10p gaan eten; overwegend NLers, 2 Zwitsers, 2 Amerikanen en een Malawische die eigenlijk ook meer in andere landen dan hier heeft gewoond. Super gezellig om met z’n allen te tafelen, met de heerlijkste gerechten. Zelf heb ik verse ananas meegenomen die ook erg lekker is en minder harde kern bevat dan ik gewend ben. Tegen 22u zit de dag erop, de meiden gaan nog stappen, Kesso en Thomas vliegen morgen naar Zwitserland en Marije en Bart verhuizen naar Blantyre, terwijl ik weer veel te vroeg aan de wandel ga. Marije is zo lief om me naar huis te brengen zodat ik geen taxi hoef te regelen, wat in de avond vaak net wat minder makkelijk (en snel) is. Een fijne weekafsluiting van een moeizame dag en toch wel moeizamere week…

Weekend

Het is 4u30 en ik heb vannacht al te vaak op de wekker gekeken, net als vorige nacht. Als ik zo vroeg op moet dat de kans van verslapen dermate groot wordt, slaap ik slecht en denk ik om 1u al dat ik te laat ben. Ook lig ik opnieuw flink te zweten. Ik spring er maar uit, 5u20 moet ik weg zijn! Hartstikke vrijwillig, maar als het zo vroeg is voelt dat niet zo. Ik ontmoet exact op tijd Tawachi op het punt waar onze wegen kruizen en wandelen samen naar de 3 km verderop gelegen startpunt. Hier ontmoeten we 3 anderen; 2 vaste wandelmaatjes van de hikeclub en een Amerikaanse, ook een newby. Met z’n 5en wandelen we deels dezelfde route met hier en daar een alternatief op mijn route vorige week. Maar alles voelt anders en is anders. De dynamiek van deze groep is geweldig. We kletsen erop los, we hebben ontzettend veel lol samen en ondertussen lopen we zwetend en hijgend het steile pad op. Ik kan ze op het steile stuk nauwelijks bijhouden, maar op een gelijkmatig of dalend stuk is het tempo mij te laag. Blijkbaar zijn zij allemaal van een gelijkmatig tempo en bepaalt bij mij de hellingsgraad mijn wandeltempo en dat is met fietsen niet anders. De heren zijn collegae van elkaar en werken in de agriculture en de Amerikaanse een stagiaire die veel wenst te bereiken in de duurzaamheid. Bij het hotel Sunbird Ku Chewa – op het plateau- sluiten nog 2 mensen aan en even later sluiten we aan bij de memorial walk vanwege het overlijden van de vicepresident. En of zo’n verlies bindt of dat wandelen bindt of dat de Malawiërs gewoon zo sociaal zijn weet ik niet, maar de 2 groepen voegen zich samen en iedereen kletst met iedereen en zo wandelen we super gezellig met elkaar naar Chingwe hole.

Ja, exact hetzelfde eindpunt, nu reeds om 10u30 op bestemming. Laurel, de enthousiaste Amerikaanse, laat zich geen 2x zeggen dat de ‘hole’/grot te bezoeken is en zakt naar beneden. Ze waarschuwt ons nog dat het echt abseilen en klimmen is, en dus niet simpel. De een na de ander volgt en zo belanden we met 5 mensen in de grot. De stenenverkopers van vorige week zijn natuurlijk ook de (betaalde) gids om ons te leiden en dat was geen overbodige luxe. Met hun hulp komen we veilig beneden en weer eruit, al zitten we flink onder de modder. Wauw dat was cool!

Diegene die niet naar beneden waren geweest hadden genoeg pauze gehad en willen vrij snel gaan. Dat dit de enige pauze was na 13km en 1000 hoogtemeters is geen reden voor meer pauze. Deze club wandelaars gaat gewoon wekelijks om 5 a 6u omhoog en om een uur of 8-9 naar beneden en dan begint de rest van de dag met pauzes en ontbijt. Zelf heb ik koffie en sneetjes brood mee, maar dat is hier uitzonderlijk.

Vanaf dit punt wandelen we terug. Tot we bij Sunbird even gaan pauzeren voor het verdere plan. Een tweetal regelt een auto en gaat naar beneden en Tawachi, Laurel en ik besluiten dat we nog genoeg energie hebben om naar beneden te wandelen. Zo rond 15u zijn we terug en vanaf Zomba town is het wel klaar en nemen we allen een (motor)taxi naar huis. Ik laat Laurel kennis maken met de motortaxi en gezien ze om de hoek huis woont, kunnen we met z’n 2en op de motor naar huis zodra we zijn volgeladen met boodschappen. Thuis kijk ik terug op 26km gezellige wandeling met veel lol, 200 foto’s, 3 lagen kleding die allen meerdere keren aan en uit zijn gegaan en een van de gezelligste dagen van mijn verblijf hier.

Thuis is het eerst even uitrusten en een koude douche omdat ik te laat de boiler aan zette. Dan nog even een restje opwarmen en heerlijk nagenieten. Als ik kook ben ik blijkbaar toch wel erg moe, want toen ik dácht de kookplaat te hebben uitgezet, kwam ik er te laat achter dat dit niet het geval was. Die lege koekenpan werd daar niet heel blij van… Ojeee! Het is een koekenpan van een huisgenoot die ik veelal gebruik en keurig glutenvrij achterlaat, maar deze actie levert mogelijk blijvende schade aan de pan op…(gelukkig is het goed gekomen met de pan).  En dan is het 20u30 en val ik in slaap om bijna klokje rond te werken aan herstel….

Zondag valt wel een beetje in het water. Plannen voor een wandeling van 1-2u, misschien een kerkdienst te volgen, de botanische tuin te bezoeken of iets anders buiten te doen, lijkt opeens niet meer zo’n goed idee. Ook al is de voorspelling een droge dag, de hele dag regent het… gat in de markt hier: een goede buienradar-app! Goed, verplichte rust. Mogelijk is dat wel wat ik het meeste nodig heb… Eind v.d. de dag is de regen gelukkig op en kan ik toch nog even wandelen, waarbij Laurel en een local aansluit om ons te gidsen en dat bevalt eigenlijk wel goed, gezellig ook! Eindigt de week toch nog wat zonniger met een leuke ontmoeting en wat sightseeing.